Kan krachttraining je beschermen tegen kanker? Nieuw onderzoek zegt van wel.

Je spieren doen veel meer dan je alleen maar rechtop houden en in beweging brengen. Ze trekken samen, leveren kracht en – zoals steeds meer onderzoek aantoont – communiceren actief met andere organen in je lichaam.

Uit een nieuwe studie, gepubliceerd in Nature Communications, blijkt dat gezonde spieren kleine, beschermende deeltjes afgeven die helpen de tumorgroei in toom te houden, en dat spierverlies bij het ouder worden die verdediging ongemerkt kan verzwakken. Maar er is iets wat je kunt doen om die weerstand weer op te bouwen.

Over het onderzoek

Onderzoekers van de Duke-NUS Medical School wilden begrijpen waarom sarcopenie – het leeftijdsgebonden verlies van spiermassa en -kracht – zo consequent samenhangt met slechtere uitkomsten bij kanker. Om dit te analyseren vergeleken ze spierweefsel van proefpersonen met sarcopenie en gezonde proefpersonen, waarbij de nadruk lag op extracellulaire blaasjes (EV's). Dit zijn deeltjes die door cellen worden afgegeven om signalen naar andere delen van het lichaam te sturen. Je kunt EV's zien als microscopische pakketjes die spieren versturen om te communiceren met de rest van het lichaam.

Sarcopenie komt vaker voor dan de meeste mensen beseffen; daarom is dit verband tussen kanker en spierverlies van belang.

Volgens het artikel is het een onafhankelijke voorspellende factor voor een slechte algehele overleving bij kankerpatiënten en houdt het bij de meeste vormen van kanker significant verband met een verhoogde mortaliteit. Uit een afzonderlijke cohortstudie die in het onderzoek wordt aangehaald, bleek dat mensen met reeds bestaande sarcopenie een significant hoger risico liepen op het ontwikkelen van kanker, zoals long-, dikkedarm-, maag-, alvleesklier- en slokdarmkanker. Het doel van deze nieuwe studie was om te achterhalen of en hoe biologische processen daadwerkelijk aan de basis liggen van dat verband.

Minder spiermassa = minder vermogen om tumorgroei te remmen

Uit het onderzoek bleek dat gezonde spieren voortdurend deeltjes produceren die beladen zijn met anti-tumorsignalen – moleculen die kankercellen afremmen en de groei van tumoren tegengaan. Wanneer onderzoekers tumorcellen blootstelden aan deeltjes afkomstig van gezonde spieren, vertraagde de tumorgroei. Bij gebruik van deeltjes uit spieren met sarcopenie nam dit beschermende effect sterk af.

De onderzoekers ontdekten dat spieren met sarcopenie niet alleen minder van deze deeltjes aanmaken, maar ook deeltjes produceren die totaal andere en verkeerde signalen overbrengen. Doordat de beschermende signalen uit de deeltjes van gezonde spieren bij sarcopenie verminderd of afwezig zijn, hapert de communicatie tussen de spieren en de tumoren. Het gevolg is een omgeving die de tumorgroei eerder bevordert dan tegengaat.

Dit wijst op een rol van spieren die tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen. Naast het bieden van ondersteuning en het mogelijk maken van beweging, lijken spieren te fungeren als een ingebouwd afweersysteem dat deeltjes afgeeft die helpen kanker in toom te houden. Wanneer de spiermassa afneemt, vermindert ook die beschermende werking.

Wat dit betekent voor veroudering en het risico op kanker

Spiermassa neemt van nature af naarmate we ouder worden, en de meesten van ons zien dit vooral als een kwestie van kracht en mobiliteit. Uit het onderzoek blijkt echter dat het ook invloed kan hebben op het gedrag van kanker. Het verband tussen spieren en kanker is op zich niet nieuw, maar de hier geboden verklaring wel.

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat sarcopenie gepaard gaat met een slechtere prognose bij kanker, maar men ging er doorgaans van uit dat dit een uiting was van algemene kwetsbaarheid of een verminderd vermogen om de behandeling te verdragen. Dit onderzoek wijst echter op een specifiek defect in de actieve, door spieren aangestuurde afweer tegen tumoren.

Spieren worden steeds vaker gezien als een orgaan dat actief signalen afgeeft aan de rest van het lichaam, in plaats van slechts als een orgaan dat de botten beweegt. Wanneer spiercellen samentrekken, scheiden ze signaalmoleculen uit; deze kleine deeltjes reizen via de bloedbaan en beïnvloeden weefsels die zich ver van de spier zelf bevinden. Als deze signalering door sarcopenie verstoord raakt, kunnen de gevolgen daarvan veelomvattender zijn dan verwacht, met name wat betreft de preventie van kanker.

Zo houd je het kankerbestrijdende vermogen van je spieren op peil

De belangrijkste bevinding uit het onderzoek is dat lichaamsbeweging het vermogen van spieren die door sarcopenie zijn aangetast om bepaalde deeltjes aan te maken, lijkt te herstellen. Wanneer mensen met spierverlies fysiek actiever werden, begonnen hun spieren deeltjes te produceren die sterk leken op die van gezonde spieren. Dit is een positief teken dat dit beschermende effect hersteld kan worden.

Dit ziet er in de praktijk als volgt uit:

• Krachttraining: Richt je routine twee tot drie keer per week in rond samengestelde oefeningen (zoals squats, deadlifts, rows en presses). Verhoog na verloop van tijd geleidelijk het gewicht en het aantal herhalingen om spiergroei te stimuleren en de aanmaak van deze beschermende deeltjes op gang te houden.

• Cardio: Regelmatige aerobe beweging lijkt de productie van deze beschermende deeltjes te ondersteunen.

• Eiwitten: Voldoende eiwitten eten helpt je lichaam bij het opbouwen en behouden van spiermassa. Overleg met je arts of een geregistreerd diëtist hoeveel eiwitten voor jou geschikt zijn, vooral als je je richt op het behoud van spiermassa naarmate je ouder wordt.

• Consistentie boven intensiteit: De bescherming die spieren bieden tegen tumoren, lijkt afhankelijk te zijn van een actieve levensstijl. Regelmatige, volgehouden beweging – en niet zozeer een incidentele, maximale inspanning – is waarschijnlijk het belangrijkst.

De kernboodschap

Zie spieren niet zozeer als iets dat je onderhoudt voor je uiterlijk of je bewegingsvermogen, maar eerder als een actief onderdeel van je immuunsysteem. Dit onderzoek plaatst sarcopenie in een nieuw daglicht: niet slechts als een kwestie van fysieke kwetsbaarheid, maar als een mogelijke tekortkoming in het vermogen van je lichaam om kanker in bedwang te houden. Krachttraining en regelmatige lichaamsbeweging kunnen dat tekort opheffen; daarmee wordt het opbouwen en behouden van spiermassa gedurende je hele leven een veel zwaarder wegend argument dan louter esthetiek of kracht.

Bron : MindBodyGreen